A A A

2017 11

 

2017 11

 

"TWÓJ VINCENT" - FILM KERY UOSTOŁ NAMALOWANY

Roztomajtych filmůw robi sie terozki na prowda hołda. Jednako takigo jeszcze niý býło. Uostoł łůn cołki namalowany bez artistůw. A chocioż niý ma to kino ze zorty popularnyj, to na prowda werci sie go uoboczyć.

Na prymiero tego filma we kinie Patria we Rudzie Ślůnskij prziszło na prowda dużo ludzi. Wszyscy łůni uoboczyli niý ýno sům film, nale tyż kulisy tego, jak łůn powstowoł. A bůła to forma szczegůlno, bo cołki film uostoł namalowany bez artistůw we miyndzynajcůnalnym strzodowisku. Toć trza sam pedzieć, co 125 malyrzy bůło aże ze 15 krajůw.

We tym bůła tyż frela ze Rudy Ślůnskij. Jako tublikujům nům Martyna Wolna, robota bůła bez cołke dwa lata a leko niý bůło. Keby to tak na drap porachować, to wyszło by tych ôbrozůw namalowanych ýno bez nia pora tysiyncy.

Bezutż niýkedy malyrze musieli robić nawet bez poranoście godzin, coby zdůnżyć namalować wszyske ôbrozy, kere bůły scynami filma. Nojlepij chyba to ôpisała sama Martyna Wolna - kero spůmino, co bůła to blank inkszo zorta artistik roboty jak normalnie. Niý malowało sie ze natychniynio, ýno produkowało sie te ôbrozy nawet po pora dziynnie.

Cołko robota jednako na zicher sie kaliła. Ludzie sům fest interesant tego filmu. Przede wszyskim jednako niý minyło wiela czosu ôd tego, jak uostoł wydany, a juże zbiyro prajsy we roztolicznych kůnkursach.

 

HANYSY 2017 - UOZDANE NA GALI WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ

To juże 22 roz, kej uozdane uostały Hanysy. Tak jak kejsik i ôstatnio gala skiż tyj ôkazje sbajslowano uostała we Sztad Kultůr Cyntrum miana H. Bisty na Frynie.

Tyn społyczno-kultůrowy fajer niý trza przedstowiać chyba żodnymu. Toć latosi sbajslowano uostała juże 22. gala Hanysy, kaj prajsy dostowajům Ci, co podle jurorůw průmujům ślůnskość - jako tublikujům nům Katarzyna Furmaniuk - dyrehtor SKC na Frynie.

Cołki fajer poklůdziůł tyn, ôd kerego sie to miyndzy inkszymi napoczło. Widziany ślůnski kabareciorz, satyryk ai śpiywok ze Rudy Ślůnskij. Grzegorz Poloczek, kerzi kejsik napoczli to ze Kabaretym Rak, teroski kuntynuujům ta trodycjo.

Jednako prajsy to niý wszysko. Szło przede wszyskim posuchać dobryj muzyki, pouoglůndać artistik wystympy ai trocha sie pośmioć. Jednako coby niý godać, kożdy czekoł na tyn momynt, kej w kůńcu pedzům, wto latosi dostanie sztatuetka a trefi do takigo zocnego a szyrokigo grůna jake juże můmy teroski. Toć tyn prajs dostali juże miyndzy inkszymi Otylia Jędrzejczak, Lech Wałęsa, Adam Małysz ai Zbigniew Religa. Sům tyż awisorze, fusbalszpilery, farorze a inksi.

Latosi prajs tyn dostali: Jan Furtok, ks. Prałat Józef Szklorz, Grzegorz Płonka, Robert Konieczny, Michał Gasz, Marek Czyż, prof. dr hab.n.med. Adam Maciejewski ai Anna Guzik. Wszyskim gratulirujymy prziznanio tego prajsu a můmy nodziyjo, co na bezrok jurory zaś bydům mieli kůmu te Hanysy uozdować.

 

NOJLEPSZO PUBLIK PRZESTRZYŃ - NOSTYMPNY KŮNKURS JUŻE ZA NAMI

Juże 18. roz sbajslowany uostoł kůnkurs na Nojlepszo Publik Przestrzyń Śląskigo Wojywůdztwa. Pokozuje łůn, co uozwijać nosz regiůn trza tyż we publik przestrzyni a teroski na prowda we tyj materi już sie dzieje.

Przedstowiciele wyższych uczelni ai rygiyrůng Marszałkowskigo Urzynda Ślůnskigo Wojywůdztwa trefili sie, coby podszrajbować Intyncyjny Brif. Brif, we kerym zobowiůnzali sie do spůłroboty na rzecz harmůnijnego uozwijanio przestrzynnego noszego regiůnu.

Rygiyrůng chce wykorzystać bezto potyncjał a doświodczyniý, kere poradzi sie snojś na uczelniach a niý ýno, bo jako tublikujům Henryk Mercik - trza wykorzystać wiedza ekspertůw, kerych můmy bezmaś i na uczelniach i we roztolicznych ôrganizacyjach.

Ku tymu Klaudiusz Foss - dziekůn wydziołu architektury Politechniki Śląskij, spůminajům, co do cołkigo procysu trza sie na prowda dobrze przirychtować. Wożne je tyż, coby przi tyj cołkij robocie uwożnie, nale maksymalnie wykorzystywać dostympne zasoby a przi tymu ze spozorowaniym na noturalne strzodowisko. Toć mo to polepszać jakość żywobycio miynszkańcůw ai zapewniać zbalansowane uozwijaniý noszego regiůnu.

Jednako coby pokozać, co ta tymatyka je wożno a zwrocić na nia uwaga, to ôd dugszego juże czosu bajslowany je kůnkurs na Nojlepszo Publik Przestrzyń Ślůnskigo Wojywůdztwa. We latośnyj, 18. juże edycji, sztartnyło aże 27 projektůw wystowiůnych bez 17 gmin. Bůła miyndzy inkszymi iluminacjo Ôpery Ślůnskij we Bytuniu, "Promenada" nad Paprocańskim plosym abo Park 12C ze Sztolni Krůlowo Luiza we Zobrzu. Gran Prix latosi dostali przedstowiciele Medusa Group za zaprojektowaniý biurowca fýrmy Kanlux we Radziůnkowie. Nojwiyncyj prajsůw we tym kůnkursie dostały jednako tym razym Tychy.

Bůły tyż prajsy dlo modych architektůw a projektantůw, kerzi juże cosik sam pomiynili. Je to docyniyniý tych, kerzi juże niýdugo bydům tworzyli ta noszo publik przestrzyń u nos we regiůnie. A jako wiadůmo, werci sie jak nojlepij nia zaplanować a wykůnać. Toć jak kożdy inkszy zasůb niý ma łůna ôdnowialno, a na prowda fajnie zrychtowano poradzi być rýchtých gryfno.

 

PUBLIK KŮMUNIKACJO - CZEKAJŮM SROGE POMIANY

Metropolio jeszcze niý sztartła a juże planirowane sům pomiany we publik kůmunikacji. Mo być gibcij, tonij, lepij. A to wszysko juże niýdugo.

Chocioż Metropolio jeszcze niý sztartła, to juże planirowane sům pomiany, jake bydům włazić ôd prziszłego roku. Jako tublikujům Kazimierz Karolczak - Ryskiyr Rygiyrůngu Metropolie - chocioż do 1. jeszcze trocha czasu, to juże sům rychtowane pomiany, kere majům wlyź na bezrok. Dodowajům przi tymu jednako, co cołki rok 2018 niý bydzie leki, bo czeko nos hołda pomian.

Tak po prowdzie to te pomiany sům na prowda potrzebne, bo jako spůminajům sům Kazimierz Karolczak, teroźnie i KZK GOP i MZK miało swoje taryfy, bilety a cyny. Bezto niýstety trza bůło sie połapać we tych wszyskich rzeczach a przi tymu niý roz kupować dwa bilety, kej sie chciało jeździć publik kůmunikacjům. Po pomianach mo być jednako jedyn bilet, jedna taryfa a bezto bydzie szło poruszać sie bezmaś po cołkim ôbszarze Metropolie a niý sztresować sie przi tymu kery to je bus.

Planirowano je tyż niýspodzianka dlo nojmłodszych a młodziyży. Kej bydům łůni miynkszać we metropolii a bydům mieć zniżki na ŚKUP, to bydům můgli jeździć za fatki publik kůmunikacjům. I to niý ýno do abo ze szule, nale tyż po połedniu, choby na bady, do kina. Za fatki pojadům nawet we weekyndy a we feryje.

Taki je forplan. Mo łůn jednako zachyncić a przekůnać modych do publik transporta, kery moge być dobrům alternatywům dlo autokůw a wożynio ich wszyndzie. Tym barzi, jak tym publik transport bydzie nowoczysny a przijazny dlo użytkownika.

 

NA KOLE - PO CHORZOWIE

Coroz wiyncyj stawio sie na koła. Niý ýno skuli tego, co je to atrakcyjno forma ruchowyj aktiwności. Moge to tyż być na prowda dobry knif na przemieszczaniý sie po sztadzie. I na to stowiajům tera we Chorzowie.

Po Chorzowie na kole. Tak by szło na drap pedzieć, jako je idyjo na nojbligsze lata. Sům tyż plany ai finanse, bo przeznoczůnych je na to aże 32 mln zł ze unijnych dotacji. Zrychtowane uostanům ekstra ściyżki, sztele do wypożycznio ai parkplac na koła. Wszysko po to, coby jako tublikujům Wojciech Saługa - Marszołek ślůnskigo wojywůdztwa - koła stały sie elemyntym publik transporta.

Tak po prowdzie to robota sie juże pryndzy napoczła, bo łůńskigo roka postawiůne uostało piyrsze u nos cyntrum przesiadkowe. Miyndzy inkszymi tam, bydům kludzić nowe ściyżki dlo kołůw, kere zrobiůne uostanům już niýdugo. Wożnym punktym bydzie tyż rynek, kaj na kole pudzie fajnie zajechać bezmaś ze kożdyj tajli sztada.

Cołko inwestycjo to jednako perspektywa na pora lot. Jako tublikujům Andrzej Kotala - Sztad Prezydynt Chorzowa - we nojbligszym czasie bydům przetargi miyndzy inkszymi na sztele do wypożyczanio kołůw. Ku tymu durś sie bydzie powiynkszać liczba km, kere pudzie przejechać po ekstra przirychtowanych ściyżkach.

Na koła stawio sie jednako niý ýno we Chorzowie, nale tyż we Katowicach, Rudzie Ślůnskij, Glýwicach a inkszych. Cuż sie dziwować. Im wiyncyj ludzi jeździ na kole, tym myni jedzie autokami, a dziynka tymu luft je czystszy, myńsze sztauy sům i je ciszyj. Ku tymu ci co na tym kole zajadům, majům trocha ruchu, niý roz zajadům gibcij, a przi tymu poradzi sie z tego mieć na prowda uciecha.

 

ZICHERNO FAMILIJO - AKCJO WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ

Dlo wszyskich miynszkańcůw Rudy Ślůnskij bůła ôstatnio sbajslowano akcjo "Bezpieczna Rodzina", we keryj niýzoleżnie ôd wieku abo kůndycji fizycznyj szło potrynować samoobrona.

Take akcje sům wożne, bo pomogajům ludziům czuć sie barzi zichernie. Ludzie czasym za fest wierzům w to, iże nic nigdy im sie niý stanie. Jednako jako tublikujům Jarosław Szlachta - instruktor Krav Maga, teroźnie co roz sie słyszy ô atakach terrorystycznych, nożownikach, strzelcach a inkszych. Beztůż werci sie wiedzieć jako sie zachować we sytuacji zagrożynio.

Niýstety jako zauważajům Jarosław Szlachta, hołda ludzi napoczyno dbać ô swoja zichernoś dopiyro po jakimś ataku, kej juże je po wszyskim. Beztuż lepij za wczasu zrobić cosik we tym kierunku a niý ýno trynować techniki samoôbrůny, nale tyż zadbać ô siebie. Bo po prowdzie take zajyncia, to tyż tryning dlo cołkigo ciała.

Tak po prowdzie to wożno je bezmaś kożdo aktiwność. Styknie iś polotać, pojeździć na kole abo rolkach, a tera tyż na szlynzuchach. Aktiwnoś ruchowo działo dobrze na nosz ôrganizm a przi tymu sami sie lepij czujymy. Jako to sie godo we zdrowym ciele zdrowy duch.

 

SZPILŮMY WE TYNIS - AKCJO NAUKI TYNISA WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ

Chocioż teroźnie ô tynisie poradzi sie niý roz usłyszeć we telewizorze, to je to dalij mało popularny szport u nos. Sům jednako tacy, kerzi chcům to pomiynić, a pokozać inkszym, co sprůbować kożdy moge.

Szło by pedzieć, co we tynisa grać kożdy moge, jedyn lepij drugi gorzij. Jednako niý ma sie co zrażać a styknie sprůbować. A przinajmij ze takigo założynio wyłażům we Rudzie Ślůnskij, kaj trynerki tynisa ziymnego we klubie Slavia sbajslowały akcjo "Stawiam na tenis". A jako dodowajům Alina Cieślok - jedna ze trynerek - mo łůna zachyncić bajtle ze ôchrůnek a szulůw do szpilanio we tynisa.

Co fajne ćwiczynia niý sům festelnie ciynżke, a majům przede wszyskim uczyć podstaw ai zachyncić do aktywności fizycznyj. Niý ma sie co dziwować, kej coroz to mynij bajtli chce aktiwnie spyndzać czos, zamiast siedzieć przed telewizorym abo kůmputerym. Sům jednako take akcje, kere majům zachyncić do szportu a przi ôkazji pokozać piykno tynisa.

A w sumie jako tublikujům nům Karolina Nadłonek - tryneka we Slavii - potrynować moge prziś bezmaś kożdy, niýzoleżnie ôd wieku. Kej zaś kůmuś sie spodobo, to moge nawet sie zapisać do klubu a trynować bezmaś bez cołki rok. Zajyncia kludzůne sům systymatycznie bez lato na placu a bez zima na hali we siydzibie klubu przi ceście Sosinki. Wiyncyj informacji snojdziecie na nec zajcie klubu Slavia.

 

FACHMAN WE EUROPIE - CZYLI NOWY PROJEKT DLO MŁODZIYŻY

Nowe kůmpetyncje, nowe znajůmości, nowe perspektywy. A przi tymu prosty cwek - być jak nojlepszym fachmanym we tym, we czym sie szkoli. Tak idzie podsumować projekt, kery pokozuje, co nojlepij uczyć sie ôd siebie wzajym. We cołkij Europie.

Bezmaś kożdy roz, kej je możebnoś, coby pojechać na staż kajś do Europy, modzi na prowda rada sie zgłoszajům. Co tu sie dziwować, take projekty dowajům im lepsze perspektywy na prziszłość a niý ýno.

Tak choby we tym ôstatnim "Z Europą po sukces w zawodzie", dziynka kerymu szkolorze ze Zespołu Szulůw Ponadgýmnazyjalnych nr 4 na Szwarcwaldzie we Rudzie Ślůnskij můgli pojechać do Włochůw. Cołki projekt je tym barzi atrakcyjny, bo modzi niý musieli starać sie ô piniůndze na tako rajza. Wszysko uostało dofinansowane ze Europyjskigo Fundusza Społycznego.

Jednako niý samo rajza bůła sam nojwożniyjszo a staż, dziynka kerymu modzi mieli ôkazjo potrynować swoje umiyjyntności tychniczne, nale tyż uozwijać umiyjyntności miynke. Dziynka tymu bydům lepszymi kandydatami do roboty a przi tymu lepij sie bydům czuć przi włażyniu na rynek roboty, jako tublikujům nům Jarosław Jabłoński - koordynator tego projekta.

Modzi tyż rada na to zaglůndajům. Dů nich to niý ýno ôkazjo na poznaniý nowych ludzi a zoboczyniý czegoś nowego. Je to tyż dlů nich dobro ôkazjo na nauczyniý sie nowego lynzyka ai kultůry tego kraju, a przi tymu podszkolyniý we umiyjyntnościach, kere ich interesujům. Kej zaś dodůmy do tego umiyjyntnoś roboty we manszafcie, asertiwność a ôdpornoś na stres, to juże blank niý trza sie boć ô to, jak im půdzie we prziszłości we robocie.

 

ŚLĄSKIE TARGI KSIĄŻKI - CZYLI Ô KSIŮNŻKACH WE AGLOMERACJI

Juże ôd 3 lot bajslowane sům we Katowicach Śląskie Targi Książki, na kere przijyżdżo na prowda hołda ludzi a poradzi sie trefić tyż samych autorůw. Przi tymu idzie kupić abo wekslować ksiůnżki.

Mocka sztandůw, autorůw, dyskusji, trefůw literackich, a do tego hołda ksiůnżek a jeszcze wiyncyj czytelnikůw. Tak po krůtce szło by pedzieć ô Śląskich Targach Książki, kerych 3 edycjo sbajslowano uostała latosi we Katowicach.

Jako tublikujům Jacek Oryl - bajslyrz tego wydorzynio - te torgi sům jedne ze nojsrogszych we cołkij Polsce. Niý ma sie co dziwować, kej tak blisko majům ludzie ze cołkij aglůmeracji. A u nos na prowda hołda ludzi cyni sie dobro ksiůnżka. Jako dodowajům Jacek Oryl - łůńskigo roka, bez 3 dni bůło sam wiyncy jak 25 tyś. ludzi.

Mieli łůni przede wszyskim po co sam przijechać. Magnesym były trefy ze autorami, intelektualistami a profesorami, na kerych szło s nimi pogodać, posuchać a wywiedzieć sie czegoś nowego. Ku tymu bůły interesant norychta dlo bajtli ai ôstry dyżur literacki, kaj szpecjalisty poradzili doradzić a podpowiedzieć, jake ksiůnżki wybiyrać dlo bajtli.

Szło tyż poôglůndać nowe a stare ksiůnżki, a kej zaś sie kero spodobała, to kupić a dodać do swoij bibliotyczki. Eli zaś wtoś chcioł pomiynić ksiůnżki, kerych juże niý potrzebuje, to szło sie tyż nimi wekslować. Tuż jak widać atrakcyj, a możebności bůło na prowda mocka. Nostympne take wydorzyniý můmy nodziyjo juże za rok.

 

XII TREF LAWINY - GŮRSKI TREF WE RŮDZIE ŚLŮNSKIJ

Juże 12. roz trefili sie miłośniki gůrůw na trefie zmianowanym Lawina. Ôstatni bůł na Frynie we Rudzie Ślůnskij. Uoboczcie sami, jako tam bůło.

Cołko idyjo napoczła sie ôd tego, co we miynszkaniu inicjatorůw Magdalyny Zborowskij-Baca a Krystiana Baca zaczli trefiać sie jejich kamraty, coby pokozywać sie knipsy a filmy ze swoijich rajzůw we gůry. Co roz jednako bůło ich wiyncyj, aże w kůńcu przestali sie tam mieścić, jako spůminajům Magdalyna Zborowsko. Potyn wszysko poszło juże jak lawina, a jako dodowajům Krystian Baca, teroski zatrzimać to moge juże ýno Půnbuczek.

Teroski Lawina to juże trefy niý ýno do jejich kamratůw, nale dlo ludzi ôbmiłowanych we rajzowaniu po gůrach. Pokozuje sie tam interesantne filmy, knipsy, sům wystowki, prelekcje a kůncerty. Je to rýchtich fajer, ýno że do takich, co to lubiům jechać na wander wysoko.

Jedna ze takich prelekcyj latosi kludzili Piotr Głowacki, kerzi kej mielli 19 lot dostali wszczpiůny herc uozrusznik. Niý przeszkodziůło mu to jednako zůńś na wiyrch Kilimandżaro a nawet Mont Everestu. Pokozuje łůn, co nojwożniyjsze to chcieć.

Tako inszpiracjo to na prowda dobro motywacjo do modych, kerzi rada prziłażům na norychta wspinanio sbajslowane we Podstawowyj Szuli nr 16 we Rudzie Ślůnskij. Tam na ściance poradzi sie trynować niý ýno siła we rynkach, nale przede wszyskim druk ducha.

 

PŁACHETKA – DLO MAMY A BAJTLA

Płachetka kejsik znała bezmaś kożdo mama. Teroski wraco łůna do mody a coroz czynścij poradzi sie trefić mamy, kere łażům ze swojimi małymi bajtlami we płachetkach. Co to dowo, a czamu werci sie ô tym zmiarkować?

Mama to dlo noworodka naturalnie wtoś nojwożniyjszy, beztuż niý ma sie co dziwować, iże chce łůn być jak nojbliżyj nij. Jednako niý zowdy mama je w stanie mieć tego bajtla durś przi siebie. Beztuż werci sie zmiarkować, eli płachetka by nům sam niý pomůgła.

Jako tublikujům Aleksandra Górska - certifikowany doradca - werci sie sprůbować choby dlo samyj wygody. Toć mama dziynki tymu mo wolne ôbie rynce, zaś bajtel je spokojny, bo je blisko mamy.

Ku tymu trza tyż spůmnieć, co take płachetki pomogajům zachować fizjologiczno pozycjo bajtla, kej je noszůny. Mogům łůne sie ruszać a przi tymu przibiyrać w miara wygodno pozycjo ai durś przitulać, czego niý roz nojbarzi potrzebujům.

Nojwożniyjsze chyba jednako we tym wszyskim je to, co dobrze zawiůnzano, płachetka poradzi ôdpowiydnio przitrzimać gůwka a krziże tego bajtla. Do tego jednako trza ja dobrze zamotlać. A jak? Tublikujům nům Aleksandra Gůrska.

 

SIE ZADYSZOŁ - CYNTRALNY SYSTYM EWIDYNCJI POJAZDŮW A SZOFERŮW

We cołkij Polsce wklůdzůny uostoł Centralny system Ewidencji Pojazdów i Kierowców, coby lecyj bůło załatwić wszyske sprowy swiůnzane ze ewidyncjům auta abo prawojazdy. Cůż kej, niý roz je s nim problym a beztůż muszymy dużyj doczkać.

Centralny System Ewidencji Pojazdów i Kierowców wklůdzůny we cołkij Polsce mioł zgromadzić wszyske dane a bezto udostympnić je lecyj a gibcij urzyndnikům. Niýstety czosym zdorzy sie, co łazi łůn tak wolno, iże załatwiyniý sprawy, kero můgła by zajůńć wele půł godziny, trwo nawet půłtoryj. Jako tublikujům Adam Nowak ze Sztad Urzynda we Rudzie Ślůnskij - niý roz trudno je dostać sie do papiůrůw auta we Systymie, abo wkludzić do niego informacjo ô wydaniu duplikatu registracyjnych tabul. Problymym je tyż kůmunikacjo ze systymym Pesel.

Prowda przi tym wszyskim je tako, iże we Wydziole Kůmunikacyjnym za wiela na to niý umiům poradzić i po prostu we takich sytuacjach trza ciyrpliwie zetrwać. Na szczyńściý niýkere sprawy niý sům take problymatyczne dlo tego Systymu, a bezto dejmy na to prawo jazdy trocha gibcij sie ôdbiere.