A A A

2018 03

 

2018 03

 

DRACH WE LEGENDII - WESOŁE MIASTECZKO NA SZLAKU

Juże niýdugo we Legendii Śląskim Weosłym Miasteczku stanie nostympny straszek na Szlaku Ślůnskij Godki. Wele růmelplacu bydzie stoł Drach, kerego wywelowali internauty.

Legendia Śląskie Wesołe Miasteczko dołůnczy sie do akcje Szlaku Ślůnskij Godki. Jako padali nům Paweł Cebula - dyrehtor wesołego miasteczka - na prowda ich ruszůło, kej dowiedzieli sie, co postawiůne niýdowno straszki ze szlaku uostały zchacharzůne. Beztuż uzdali, coby tyż takigo straszka postawić wele jejich růmelplacu.

Skiż tego jakiś czos tymu sbajslowali we Internecie welůng, we kerym pytali jaki straszek bydzie nojlepszy. Nojbarzi spodoboł sie Drach, czyli ślůnski smok. Teroski mo łůn stanyć wele ainfartu do Wesołego Miasteczka.

Sama inicjatywa napoczła sie juże łůńskigo roka, kej to we Katowicach napoczyni stowiać roztomajte ślůnske straszki, coby spůminać ô naszyj ślůnskij tożsamości. Bezto je to inicjatywa fest we wercie a tym barzi moge radować, co nostympne place a instytucje sie we to angażirujům.

 

KOCIOŁ CZAROWNIC - CZYLI KSIŮNŻKA Ô SZTADIŮNIE ŚLŮNSKIM

Sztadiůn Ślůnski mo juże tyla we swoij gýszychcie, iże doczekoł sie nawet ksiůnżki ô nim samym. Historyjo ôd powstanio aże do dzisio przedstowiła nojwożniyjsze wydorzynia ze 62 lot dziołanio tego sztadiůnu.

Cołko idyjo napisanio ksiůnżki ô Sztadiůnie Ślůnskim mo już pora dobrych lot. Bez tyn czos zbiyrane bůły materiały a szkryflano historyjo tego niýôbycznego sztadiůnu. Efektym tego je monografio „Stadion Śląski. Kocioł Czarownic – 1956-2018”, ze keryj poradzi sie wywiedzieć nojwożniyjszych rzeczy ô tym ôbiykcie.

Sztadiůn Ślůnski to niý ýno dlo autorůw, nale tyż dlo zawodnikůw ai kibicůw, miyjsce na tyla szczegůlne, iże cołko ksiůnżka moge być takům na prowda interesantnům rajzům bez historyjo. Cuż sie dziwować, bůł to piyrszy taki sztadiůn we Polsce.

Jednako co nojwożniyjsze, na tym sie wszysko niý kůńczy, bo jako dodowajům Paweł Czako, nosz sztadiůn mo jeszcze mocka przed sobům. Teroźnie je to nojlepszy lekkoatletyczny sztadiůn we Polsce, na kerym mogům być zbajslowane nawet lekkoatletyczne mistrzostwa. Ku tymu mogymy tyż sie poasić, iże je łůn nojlepszym sztadiůnym na kůncerty, nawet ôd nowego sztadiůnu ze Warszawy.

A chocioż ksiůnżka szkryfniynto dzisio przedstowio na prowda interesantno historyjo, to můmy nodziyjo, co za jakiś czos bydzie to ýno kůnsek cołkij gýszýchty noszego Ślůnskigo Sztadiůnu.

 

NOWE SZPILPLACE - RUDA ŚLŮNSKO NA SZPORTOWO

We Rudzie Ślůnskij widać, co stowiajům tyż na szport a rekreacjo. Po szportowych inwestycjach ôstatnich lot, na latosi planirowane sům nostympne. Co a kaj? Uoboczcie sami.

Jeszcze latosi we 3 szulach we Rudzie Ślůnskij majům być zrychtowane nowe szport kůmpleksy. Bydzie to przede wszyskim Szkoła Podstawowo nr 16 a ku tymu jeszcze Szkoły Podstawowe nr 3 a 13.

Jako padali nům Piotr Janik - Noczelnik Wydziołu Inwestycje Sztad Urzynda Rudy Ślůnskij - ô szport we tym sztadzie sie dbo. Nojprzůd zrychtowane uostały srogsze ôbiykty, choby dejmy na to Burloch Arena abo Lekkoatletyczny Sztadiůn, a teroski prziszoł czos na szport place dlo bajtli, czyli cołko infrastruktura prziszkolno.

Niý ma sie co dziwować, kej mocka szulůw we Rudzie Ślůnskij, abo ta infrastruktura mo juże doś mocno schacharzůno, abo we takim stanie, co idzie padać, iże ij niý mo. Beztůż rychtůng niý ýno do im ôkazjo do kludzynio WF-u na placu, nale tyż mo prziniyś take rýchtých szport kůmpleksy. A jako dodowajům Michał Pierończyk - Zastympnik Sztad Prezydynt Rudy Ślůnskij - piniůndze we budżecie sie na to snojdům, jednako bydům sie tyż starali dostać środki ze finansowanio zewnyntrznego. Przi tymu jak zowdy mo być kludzůno ôptymalizacjo utroty ze dziołanio.

A efekt? Efekt mo być na prowda dobry, niý ýno dlo samych szkolorzy, bo ta szportowo infrastruktura mo tyż być dostympno dlo samych miynszkańcůw. A kej jeszcze ku tymu dodůmy nowe place do graczek we ôchrůnkach, park linowy, abo korty tynisowe, to Ruda Ślůnsko napoczyno coroz barzi pokozywać, co zoleży ij na szporcie a rekreacji.

 

KALINA A SKAŁKA - BYDŮM ZRYCHTOWANE

Bez nojbligsze miesiůnce napocznie sie robota wele stowu Kalina ai na sztadiůnie na Skałce. Wszystko skuli tego, co majům łůne być zrewitealizowane a zrychtowane tak, coby nazod bůły funkcjonalne.

Na nojbligszy czos zaplanowano je robota wele stowu Kalina, kery mo być zrewitalizowany ai sztadiůnie na Skałce, kery tyż mo ôdzyskać downo świytność. Podle forplana utrota ze cołkij roboty wyńdzie na 70 mln zł, jednak aże 55 mln Świyntochlowice dostanům ze Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska.

Piyrszym etapym rewitalizacje bydzie jednako rymůnt lajtůngůw wodno-ściykowych wele stowu. Robota bydzie klůdůno wtedy przede wszyskim na cestach Wiśniowyj, Plebistycowyj a Topolowyj, kaj tyż wymiyniůno ôd razu uostanie nowiyrzchnio a tretuary. Nostympne, jako dodowajům Dawid Kostempski - Sztad Prezydynt Świyntochlowic, bydzie ôddzielyniý stowu ôd hołdy ai zagospodarowaniý go tak, coby stow a plac wele niego ôdżył.

Krům tego zrychtowany uostanie tyż sztadiůn przi ceście Bytomskij 40. Jako my sie wywiedzieli bydům zrobiůne trybuny na 3614 placy do siedzynio, a pod trybunům wschodniům przirychtowany bydzie plac na park maszyn. Ku tymu cołki ôbiykt mo być dostosowany do ôrganizacji imprez masowych. Jednako co nojwożniyjsze, pomiyniůno uostanie murawa a zrobiůny na nowo tor żużlowy. Tor mo mieć nowo geometrio a być szyrszy, tak coby dało sie na nim we prziszłości ścigać na motorach.

 

MODA WE ŚWIYNTOCHLOWICACH - NOWE TRYNDY A POKAZY

Już ôd poru lot we Świyntochlowicach bajslowany je pokaz mody zmianowany Fashion Inside. Co interesant, rok rocznie je łůn coroz barzi widziany a interesantny. Jako bůło latosi?

Marzec we Świyntochlowicach poleku napoczyno spůminać sie ze pokazym mody Fashion Inside. Wszystko skuli tego, co 4 juże edycjo bůła jeszcze barzi widziano jak ôstatnie, a jako dodowajům Dawid Kostempski - Sztad Prezydynt Świyntochlowic - ludzie napoczynajům juże poleku planirować swůj czos tak, coby być na nostympny roz.

Co moge radować, bo je to nostympny knif na interesantne spyndzyniý czosu. Na jedno je to po trochu sztuka, wto inkszy zaś moge być interesant zoboczyć, jake wizje majům mode projektanty. Jednako zo wi zo, nojwożniyjszo sam je moda, a bezto roztomajte lůnty a dodatki ku nim sům sam na piyrszym placu.

Wszysko potajlowane uostało na pora pokazůw, a swoje kolekcje przedstiowiůły miyndzy inkszymi Hania Bulczyńska i Kinga Kasińska. Muzyka ku tym zapewniała Karolina Artymowicz. Podle samego Dawida Kostempskigo wszystko bůło na prowda profesiůnalne, a bezto niý ma sie co dziwować, kej Fashion Inside ze Świyntochlowic stowo sie jednym ze leszych pokazůw mody na Ślůnsku, jako padali nům Małgorzata Hatalska - jedna ze spůłbajslyrek.

 

NIÝDZIELE BEZ HANDLU - PIYRSZE JUŻE ZA NAMI

Ustawa ô wolnych ôd handlu niýdzielach wlazła we życie a bezto we marcu mielimy juże dwie piyrsze niýdziele, we kere niý szło jak zowdy jechać do kożdego sklepu. A chocioż je to dopiyro poczůntek pomian, to juże tera niý wszyskim sie łůna podobo.

Ôd marca wkludzůne uostały zakůny prowa, kere zakozujům handlowanio we niýkere niýdziele miesiůnca. Wolne ôd tego zakozu sům miyndzy inkszymi tanksztele, kina, tyjatry, restaurany abo fitnes kluby. Ku tymu handlować moge tyż kożdy, wto mo swůj gyszeft.

Z tego wyniko, co nojwiyncyj stracům sam galerie, cyntra handlowe a wszyske siecůwki. Jako spůminajům Jacek Kosiński - prownik a szpecjalista handlowego prowa - nojwiyncyj stracům sam te gyszefty, kere najmujům plac we galerii handlowyj a majům stały niýzoleżny ôd ôbrotu czynsz.

Na druge to zaś spůmino NSZZ, co we tych sklepach robiům we 80% kobiyty, kere przinajmij bez 2 niýdziele we miesiůncu musiały łazić do roboty. Teroski mo sie to pomiynić, a dziynka tymu majům mieć wiyncyj czosu dlo familje. Jednako jako dobrze zauważajům sam dr Iwona Tyrna-Łojek - socjolog ze Wyższyj Szkoły Bankowości - nojwiyncyj bydzie zależeć sam ôd samych ludzi a ôd tego, jako tyn czos samumu wykorzystajům.

Podle porachowanio ankiet TNS zrealizowanego dlo Konfederacji Lewiatan, aże 74% ludzi robiło przinajmij roz za miesiůnc zakupy we niýdziela. Jednako co interesant, podle porachowanio ankiet CBOS aże 61% ludzi popiyro wkludzyniý niýdziel wolnych ôd handlu. Co z tego wyńdzie? Jak zowdy pokoże czos.

 

PICASSO - KLUCZ DO SZTUKI

Centrum Inicjatyw Społecznych "Stary Orzegów"bez chwila bůło małům galeriům sztuki. Wszysko skuli tego, co sbajslowali tam interesantno akcjo skierowano dlo miynszkańcůw, kerzi sztuka majům we zocy.

We Centrum Inicjatyw Społecznych "Stary Orzegów" sbajslowane uostały prelekcje ô sztuce, bo jako padali nům Agniyszka Płaszczyk, miynszkańcůw Ôrzygowa a niý ýno na prowda interesuje sztuka a malarstwo. A coby te trefy bůły na prowda interesant, pokludzili je Zygmunt Korus - wieloletni marchand, kerzi ô swojim fachu a sztuce wiedzům na prowda hołda.

Cołko akcjo zmianowano uostała "Picasso - klucz do sztuki", skuli tego co, jako tublikujům Zygmunt Korus, ôd Picassa napoczyno sie pomiana kůncepcji sztuki a jejij gýszýchty. Ôd tego czosu sztuka pomiynio sie tak fest, iże trza ij przoć, coby ja spokopić. Beztuż wożne je, coby sie ôd nij niý cofać, a podyńś dů nij ze ymocjami i korzystać ze ôkazji jejij poznowanio.

 

SZKOLORZE NAGRAJŮM, ÔDSUCHAJŮM A ZRYCHTUJŮM - NOWE SZTUDIO DŹWIYNKU WE RUDZIE ŚLŮNSKIJ

We ZSP nr 4 we Rudzie Ślůnskij zrychtowane uostało nowe dźwiynkowe sztudio, we kerym szkolorze bydům můgli uczyć sie jejich fachu tyż we praktice. Dziynka tymu ô co pryndzy poznajům a nauczům sie wykorzystywać taki sprzynt.

Szkolorze ze Zespołu Szkołůw Ponadgýmnazyjalnych nr 4 we Rudzie Ślůnskij bydům můgli teroski jeszcze lepij przirychtować sie do fachu, we kerym sie szkolům. Wszystko dziynka tymu, co zrytowane tam uostało profesiůnalne sztudio dźwiynkowe ze na prowda nowoczysnym sprzyntym.

Wszysko napoczło sie ôd tego, co na noszym rynku roboty, napoczyno brahować ludzi, kerzi byliby fachmanami ôd dźwiynku. Beztuż sztartnůł sam nowy kierunek bildowanio. Potyn napoczło sie spůrobota ze inkszymi instytucjami a kultůr ôstrzodkami, coby bůła ôkazjo zoboczyć tyż ta praktik zajta tego fachu. Udało sie nawet wysłać szkolorzy na ekstra norychta do Portsmouth we Angli. Potyn prziszoł czos na swoje sztudio, kere můmy juże dzisio.

Teroski uostowo dobrze wykorzystać ta możebność a dać szkolorzům uozwijać swoja grajfka, coby za niýdugo můgli pokozać na co ich stać. A ci na prowda sům rada, co bydům mieli norychta dźwiynkowe we profesiůnalnym sztudiu we jejich szuli.

 

LICZBA PI - TYŻ MO SWŮJ FAJER

14 marca to niby dziyń jak kożdy inkszy. Kej sie jednako wto zmiarkuje a ôbruci te liczby wyńdzie mu 3,14. Czyli co? Posuchejcie sami.

14 marca to miyndzynajcůnalny dziyń liczby PI. Niýkerym moge to mało co pedzieć, chyba że bydům pamiyntać jeszcze co niýco ze matymatyki. Jednako nojwiyncyj ô PI to chyba pedzům nům same szkolorze, kere jak my spytali z czym sie im kojarzy PI, to ôd razu pedzieli co ze polym koła, abo ringu. Niýkerzi dodwali tyż fizyka abo geometrio analityczno. Nojwiyncy jednako spůminało krůlowo nauk.

Fajer skiż tego dnio to juże bezmaś trodycjo miyndzy inkszymi we Salezjańskim Zespole Szkołůw Ponadgýmazyjalnych Don Bosko we Świyntochlowicach. Jak tublikujům nům Jolanta Wadowska - rechtor fizyki a matymatyki - bajslujům łůni taki dziyń dlo szkolorzy, coby můgli łůni sie uczyć niý ýno na lekcjach, ale tyż bez zabawa.

Dziynka tymu szkolorze ze Salezjan zrychtowali akadymio, kůnkursy a do nojmodszych sbajslowano uostała rajza do Planetarium, kaj wywiedzieli sie zaś coś interesantnego ô tym, co widać w nocy na niebie. Ze kůnkursůw to chyba nojbarzi interesantny bůł tyn recytatorski. Toć niý recytowało sie sam wierszy ýno cyfry. A tak gyna to cyfry liczby PI, ýno po przecinku. Nojlepszy ôkozoł sie latosi Jakub Kowalczyk, kery spamiyntoł aże 386 cyfr po przecinku. Jednako do rekordu to mioł jeszcze ô 200 za mało.

A leko niý bůło. Jako sie rachuje, liczba PI mo wele 13,3 biliůna cyfer po przecinku. Coby lecyj bůło sie to forsztelować, to keby wziůńś to na metry, to mielibymy trasa ze Klary na Ziymia i to 44 razy tam a nazod.